Het is duidelijk dat voortaan Dijsselbloem op zijn hoede zal zijn bij het geven van interviews aan de Britse pers. Gisteren werd door de Financial Times groot uitgemeten dat Dijsselbloem het reddingsplan van Cyprus zag als een blauwdruk voor toekomstige reddingspakketten. Alhoewel de woorden van Dijsselbloem door Financial Times waren aangedikt, kon iedereen die tot 3 kan tellen weten dat Cyprus geen one-off is maar als voorbeeld functie zal dienen voor nieuwe reddingspakketten in de toekomst. (zie mijn artikel van gisteren over Dijsselbloem)
Eigenlijk is het geen nieuws. Gisteren werd namelijk nog eens in de Wall Street Journal haarfijn uitgelegd, dat de aandeelhouders en obligatiehouders van Spaanse banken allen meebetalen aan het herkapitaliseren van de Spaanse banken. Bij Bankia zijn alle aandeelhouders hun geld kwijt en worden obligatiehouders geduwd in de rol van aandeelhouder.
Des ondanks vlogen de koersen van bankaandelen in Europa omlaag na de berichtgeving van de Financial Times. Je vraagt je soms af hoe dom beleggers zijn. Ten eerste vanwege het feit dat ze het een goed idee vinden om mede-eigenaar te worden van Europese banken en ten tweede dat ze geschokt zijn als bekend wordt dat als een bank niet meer solvabel is dat de kapitaalverstrekkers (incl deposito houders) mee moeten betalen. Aangezien banken in feite semi-overheidsinstellingen zijn, moet je vooral niet beleggen in banken in landen waar of overheden teveel uitgeven (tekort op de overheidsbegroting), of in landen waarvan de industrie niet competitief is door te hoge overheidsuitgaven (tekort op de handelsbalans).
Naschrift: de tekst werd door FT openbaar gemaakt (zie bvhttp://www.zerohedge.com/news/2013-03-26/what-dijsselbloem-really-said-full-record-transcript en het moge duidelijk zijn: alle kritiek op Dijsselbloem is van verzuurde bankiers die eindelijk door hebben dat ze hun aandeeltjes kwijt raken als hun bank teveel leningen hebben uitgezet die niet worden terugbetaald. Met Dijsselbloem aan het roer, is de kans significant groter geworden dat de Eurozone blijft bestaan. We gaan nog veel van hem horen.
26 March 2013
25 March 2013
Cyprus: de grote verliezer
Het moge duidelijk zijn dat Cyprus de grote verliezer is in het reddingsproces van de afgelopen week. Cyprus genereerde de meeste inkomsten met de financiële sector. Als nu de belangrijkste klanten van je twee grootste banken met grote verliezen worden opgezadeld, kan natuurlijk de enige conclusie zijn dat de financiele sector fors zal krimpen zonder dat Cyprus een duidelijk alternatief heeft om welvaart te creëren. Cyprus wordt wel eens met IJsland vergeleken, maar daar konden ze nog goedkope stroom produceren en hadden ze nog een paar ijzers in het vuur. Cyprus heeft naast de financiële sector alleen toerisme.
Mijn inziens heeft de Cypriotische politiek enorm gefaald en niet het optimale onderhandelingsresultaat behaald. Ze hebben het spel in termen van de speltheorie slecht gespeeld.
1. Ze maakten geen goede inschatting van de posities van de andere onderhandelaars
2. Ze bleken zelf niet de maatregelen te hebben genomen om als 1 partij op te treden en bleken onderling verdeeld.
3. Ze kozen een oplossing die niet voldeed aan de eisen van de "behavioral finance" theorie
Hoogstwaarschijnlijk dat de Cypriotische politici het boek ons feilbaar denken van Kahneman niet hebben gelezen. Dan hadden ze hun eerste voorstel met meer zorg gekozen. Immers een plan waarbij ook de kleine spaarders zouden meebetalen zou de kans dat de Cyprus zich als financieel centrum had kunnen handhaven significant vergroot (maximalisatie van het resultaat voor iedereen). Ook hadden ze niet alle banken moeten willen redden. Een slecht idee vanuit het perspectief van de spel theorie. Daarmee creeer je dat mensen ongeoorloofde risico's gaan nemen en de kosten daarvan bij iemand anders proberen te leggen. Wij de winsten zij de verliezen. Dus uit dat perspectief hadden de Cyprioten van dag 1 moeten kiezen om de minst solvabele bank failliet te laten gaan.
In termen van slimme communicatie had het plan er ongeveer dan als volgt uit moeten zien:
1. vrijstelling van de kleine spaarders (zeg tot 20.000 euro)
2. van 20.000 tot 100.000 euro een eenmalig heffing ter hoogte van 1 jaar rente (ik gok ergens tussen de 3-4%)
3. faillissement van Laiki bank
4. volledige verwatering van aandeelhouders van de grootste bank (Bank of Cyprus) met een conversie van langlopende schulden van 15% (termijndepositos en obligatiehouders) en een lager bedrag voor depositos
5. het restant wat nodig zou zijn door middel van een heffing van ongeveer 2x de jaarlijkse rente(dus ongeveer 8%) op de depositos boven de € 100.000.
6. Bij elke bank die geherkapitaliseerd wordt, verliezen aandeelhouders 100% van hun inleg, eventueel kunnen deposito houders aandeelhouder worden.
Vermogende spaarders verliezen in dit scenario veel minder geld en omdat bijvoorbeeld de vermogensheffing veel beter aansluit bij getallen die mensen begrijpen, zou dit dus beter te verteren zijn geweest. Hard maar fair.
De grootste blunder die Cypriotische politici maakten was de afwezigheid van "achterkamertjes politiek". Iedereen in de Cypriotische coalitie had moeten begrijpen dat het eerste onderhandelingsresultaat ook meteen het beste onderhandelingsresultaat zou zijn. Dus vooraf had er een gameplan moeten liggen en had voordat het voorstel met de Troika werd geaccepteerd, gecheckt moeten worden of het plan op voldoende steun kon rekenen in het parlement.
Daarnaast werd er te weinig rekening gehouden met de belangen van de andere partijen: IMF staat voor: het plan moet duurzaam zijn anders geen geld. Daarnaast hebben de Cyprioten duidelijk hun bijdrage aan het Griekse reddingsplan overschat. Zij dachten door dat plan te steunen dat de rest van Europa vrijgevig zou zijn, helaas was de rest Europa al weer overgegaan naar de orde van dag en de Cyprioten misten dat het aan de Europese kiezer niet is uit te leggen dat je in je eigen land fors moet bezuinigen en vervolgens vrijgevig bent met leningen aan landen die op te grote voet hebben geleefd: het land zelf moet meebetalen.
Hopelijk werken de politieke leiders in de andere Europese landen die gaan aankloppen wel met een gameplan om het maximale resultaat te realiseren. Want Cyprus zal zeker niet de laatste zijn die zijn verplichtingen zonder hulp van buitenaf niet meer zal kunnen nakomen.
Dijsselbloem: krachtig optreden als voorzitter van de eurogroep
Vuurdoop voor Dijsselbloem
Voor Dijsselbloem was het overeind houden van Cyprus de vuurdoop als voorzitter van de eurogroep. En gegeven het resultaat op Cyprus is hij met vlag en wimpel geslaagd. Ik heb afgelopen week veel gelezen, als dat Dijsselbloem geen partij zou zijn voor Schlaube, de Duitse minister van financiën. Dat de Duitsers het dictaat opleggen aan de rest van de Eurozone. Dat kritiek uit de Tweede Kamer Dijsselbloem als voorzitter zou beschadigen.
Dat het eerste voorstel om spaarders onder de € 100.000 een vermogensbelasting op te leggen geen goed idee was werd hem ook verweten. Op dat laatste punt bleek Dijsselbloem een gezonde dosis zelfkritiek te hebben, want hij gaf ruiterlijk toe dat hij nee tegen dat voorstel had moeten zeggen. Maar goed: vorige week waren de Cyprioten nog niet voor reden vatbaar en probeerden nog met onredelijke voorstellen geld los te peuteren.
Dat het eerste voorstel om spaarders onder de € 100.000 een vermogensbelasting op te leggen geen goed idee was werd hem ook verweten. Op dat laatste punt bleek Dijsselbloem een gezonde dosis zelfkritiek te hebben, want hij gaf ruiterlijk toe dat hij nee tegen dat voorstel had moeten zeggen. Maar goed: vorige week waren de Cyprioten nog niet voor reden vatbaar en probeerden nog met onredelijke voorstellen geld los te peuteren.
Gedurende de rest van de week bleek Dijsselbloem de juiste man op de juiste plaats. Hij bewoog niet qua positie, communiceerde helder aan welke eisen Cyprus moest voldoen en legde ook nog eens uit waarom. Mijn inziens niet omdat Duitsland dat graag wilde, maar omdat Dijsselbloem het eenvoudigweg niet juist vindt om de verliezen van een bank te laten betalen door de belastingbetaler. In Nederland moesten de aandeelhouders en obligatiehouders bij SNS ook al zwaar bloeden.
Nu een week later heeft Cyprus eindelijk ingestemd met het beste voorstel dat er uit kon komen rollen: de grootste zondaar (lees de tweede bank van Cyprus) gaat failliet en bij de grootste bank wordt een groot gedeelte van de deposito's boven de € 100.000 omgezet naar aandelenkapitaal.
Om het best haalbare resultaat te boeken op het eerste grote project onder je hoede als voorzitter is veelbelovend. Het volgend land dat aanklopt bij de Europese Unie, weet nu dat er niet valt te sollen met deze voorzitter. Een belangrijke winst voor Dijsselbloem en voor de Eurozone.
22 March 2013
De problemen op Cyprus
Al een week kunnen klanten van cypriotische banken niet aan hun geld komen. Als volgende week de banken weer opengaan dan mag je verwachten dat de klanten massaal hun geld gaan opvragen. Praktisch betekent dat de cypriotische economie in elkaar stort en dus de mensen aan wie de banken het geld weer hebben uitgeleend het niet meer terug kunnen betalen. De bekende multiplier werkt dan negatief.
Dus in zoverre was de Europese Unie mild, om € 5.8 miljard te eisen zodat ongeveer 8% van de schulden zou worden weggestreept van de schuldeisers (lees spaarders) in plaats van dat door de Europese Unie te laten betalen. Waar in Griekenland en Ierland nog vooral buitenlandse banken de schuldeisers waren, zijn dat in Cyprus vooral de Cyprioten zelf en Russen, dus minimale kans op een verdere dominoeffect in Europa zelf, wat natuurlijk een prettige bijkomstigheid was.
Toch werd het vermogensbelasting voorstel weggestemd door het Cypriotische parlement, iets waar ze misschien inmiddels spijt van hebben. Het voorstel was ook niet echt een goed idee: door een algemene heffing in te voeren in plaats van per bank te kijken hoeveel er moest worden weggestreept worden de solide banken eigenlijk gestraft terwijl de banken die er een potje van hadden gemaakt goed weg zouden komen. (mijn vermoeden is dat er geen solide banken zijn in Cyprus maar dat terzijde)
Nu lijkt het er toch op dat de Cyprioten de juiste weg gaan bewandelen door spaarders boven de 100k van de slechte banken meer te laten bloeden door creatie van good/bad bank constructies.
Niet dat het veel zal helpen om de reele Cypriotische economie te redden. Als ik geld bij een Cypriotische bank had staan en me niet bewust geweest van het gevaar dat je je geld niet zo veilig staat in Cyprus, zou ik het er alsnog zo snel mogelijk weg willen halen.
Wel kan je af vragen, waarom mensen dat zouden hebben kunnen denken. Immers de problemen op Cyprus zijn niet van gisteren, maar spelen al een paar jaar. De Cypriotische banken wilden maar wat graag hun Griekse buren financieren, ook toen al lang duidelijk moet zijn geweest dat de Grieken blut waren. Hoezo waren de managers van Cypriotische banken incompetent?
Vanwege dat spaarders vooral geld willen weghalen en niet meer terugkomen zullen Cypriotische banken vooral niets meer uitlenen en eerder bestaande leningen willen verkopen. Je kan niet anders concluderen dan dat de Cypriotische economie in alle varianten in gaat storten en dat je zelfs kan twijfelen aan dat de 10 miljard die Europese lidstaten aan Cyprus gaat lenen, ooit nog terug gaan komen.
In dat kader was het optreden van de Russische overheid amusant, waar Medvedev het optreden van de Europese veroordeelde en riep dat de alle Russen hun geld moesten terugkrijgen, werden de Cyprioten met lege handen terug naar huis gestuurd. Als dat een indicator is van hoe kredietwaardig Cyprus is dan is dat in ieder geval geen goed teken.
Waar vroeger geen enkele bank in Europa failliet mocht gaan (behalve dan in Nederland) zie je in de politiek dat er nu meer gebalanceerd over wordt nagedacht. Alhoewel de eerste formele poging alles behalve soepel ging, mag toch duidelijk worden dat Europese politici het inmiddels een goed idee zijn gaan vinden om de schuldeisers die meer dan 100k uit hebben staan bij een bank mee gaan betalen als een bank niet meer solvabel is.
Dus in zoverre was de Europese Unie mild, om € 5.8 miljard te eisen zodat ongeveer 8% van de schulden zou worden weggestreept van de schuldeisers (lees spaarders) in plaats van dat door de Europese Unie te laten betalen. Waar in Griekenland en Ierland nog vooral buitenlandse banken de schuldeisers waren, zijn dat in Cyprus vooral de Cyprioten zelf en Russen, dus minimale kans op een verdere dominoeffect in Europa zelf, wat natuurlijk een prettige bijkomstigheid was.
Toch werd het vermogensbelasting voorstel weggestemd door het Cypriotische parlement, iets waar ze misschien inmiddels spijt van hebben. Het voorstel was ook niet echt een goed idee: door een algemene heffing in te voeren in plaats van per bank te kijken hoeveel er moest worden weggestreept worden de solide banken eigenlijk gestraft terwijl de banken die er een potje van hadden gemaakt goed weg zouden komen. (mijn vermoeden is dat er geen solide banken zijn in Cyprus maar dat terzijde)
Nu lijkt het er toch op dat de Cyprioten de juiste weg gaan bewandelen door spaarders boven de 100k van de slechte banken meer te laten bloeden door creatie van good/bad bank constructies.
Niet dat het veel zal helpen om de reele Cypriotische economie te redden. Als ik geld bij een Cypriotische bank had staan en me niet bewust geweest van het gevaar dat je je geld niet zo veilig staat in Cyprus, zou ik het er alsnog zo snel mogelijk weg willen halen.
Wel kan je af vragen, waarom mensen dat zouden hebben kunnen denken. Immers de problemen op Cyprus zijn niet van gisteren, maar spelen al een paar jaar. De Cypriotische banken wilden maar wat graag hun Griekse buren financieren, ook toen al lang duidelijk moet zijn geweest dat de Grieken blut waren. Hoezo waren de managers van Cypriotische banken incompetent?
Vanwege dat spaarders vooral geld willen weghalen en niet meer terugkomen zullen Cypriotische banken vooral niets meer uitlenen en eerder bestaande leningen willen verkopen. Je kan niet anders concluderen dan dat de Cypriotische economie in alle varianten in gaat storten en dat je zelfs kan twijfelen aan dat de 10 miljard die Europese lidstaten aan Cyprus gaat lenen, ooit nog terug gaan komen.
In dat kader was het optreden van de Russische overheid amusant, waar Medvedev het optreden van de Europese veroordeelde en riep dat de alle Russen hun geld moesten terugkrijgen, werden de Cyprioten met lege handen terug naar huis gestuurd. Als dat een indicator is van hoe kredietwaardig Cyprus is dan is dat in ieder geval geen goed teken.
Waar vroeger geen enkele bank in Europa failliet mocht gaan (behalve dan in Nederland) zie je in de politiek dat er nu meer gebalanceerd over wordt nagedacht. Alhoewel de eerste formele poging alles behalve soepel ging, mag toch duidelijk worden dat Europese politici het inmiddels een goed idee zijn gaan vinden om de schuldeisers die meer dan 100k uit hebben staan bij een bank mee gaan betalen als een bank niet meer solvabel is.
19 March 2013
De Europese problemen
Wat mij de laatste maanden vooral is opgevallen, zijn de droeve economische macrocijfers die de Europese landen in de eurozone hebben geproduceerd en dat ondanks dat de euro nog steeds redelijk waarde vast is.
Met name de economische macro cijfers van Italie en Frankrijk zijn zeer zorgelijk. Bedrijven gaan daar met bosjes te gelijk failliet, zowel in Italie als Frankrijk is tegen de noodzakelijke hervormingen gestemd. In Italie is dat overigens niet zo raar. Het hele zuiden van Italie is bijna volledig afhankelijk van de overheidssteun en het is dus logisch dat de Italianen ook elke vorm van bezuinigen afwijzen.
In Frankrijk zie je dat met name de industriele giganten als Peugot niet meer competitief zijn en dus dreigen om te vallen omdat zij weggeconcurreerd worden door Duitse en Japanse concurrenten. Hoge werkeloosheid en oplopende overheidstekorten zijn het gevolg in Frankrijk.
Daar is maar 1 oplossing voor: meer werken en de belastingen op werk en consumptie verlagen zodat er meer geld beschikbaar komt om te investeren. Oftewel de consumptieve overheidsuitgaven moeten omlaag zodat er geld over blijft om in de concurrentiekracht van Frankrijk te investeren. In Nederland gebeurt dit al amper (dat terwijl VVD een van de regeringspartijen is en je zou verwachten dat daar voldoende ondernemers rondlopen om dit begrijpen), in Frankrijk is dankzij de socialistisch regering voor de doodlopende weg gekozen van meer overheidsuitgaven en meer belastingen.
De vraag is dus eigenlijk niet of Italie en Frankrijk opnieuw in de problemen komen, maar vooral wanneer. Tot mijn spijt moet ik concluderen dat dit waarschijnlijk sneller zal gebeuren dan wij met zijn allen wensen.
In deze context zou ik graag zien dat de rente door de ECB verder verlaagd wordt. Alhoewel ik een groot fan ben van structurele hervormingen en het verkleinen van Europese overheden, zie ik toch liever dan wat meer inflatie en een positieve economische groei.
Met name de economische macro cijfers van Italie en Frankrijk zijn zeer zorgelijk. Bedrijven gaan daar met bosjes te gelijk failliet, zowel in Italie als Frankrijk is tegen de noodzakelijke hervormingen gestemd. In Italie is dat overigens niet zo raar. Het hele zuiden van Italie is bijna volledig afhankelijk van de overheidssteun en het is dus logisch dat de Italianen ook elke vorm van bezuinigen afwijzen.
In Frankrijk zie je dat met name de industriele giganten als Peugot niet meer competitief zijn en dus dreigen om te vallen omdat zij weggeconcurreerd worden door Duitse en Japanse concurrenten. Hoge werkeloosheid en oplopende overheidstekorten zijn het gevolg in Frankrijk.
Daar is maar 1 oplossing voor: meer werken en de belastingen op werk en consumptie verlagen zodat er meer geld beschikbaar komt om te investeren. Oftewel de consumptieve overheidsuitgaven moeten omlaag zodat er geld over blijft om in de concurrentiekracht van Frankrijk te investeren. In Nederland gebeurt dit al amper (dat terwijl VVD een van de regeringspartijen is en je zou verwachten dat daar voldoende ondernemers rondlopen om dit begrijpen), in Frankrijk is dankzij de socialistisch regering voor de doodlopende weg gekozen van meer overheidsuitgaven en meer belastingen.
De vraag is dus eigenlijk niet of Italie en Frankrijk opnieuw in de problemen komen, maar vooral wanneer. Tot mijn spijt moet ik concluderen dat dit waarschijnlijk sneller zal gebeuren dan wij met zijn allen wensen.
In deze context zou ik graag zien dat de rente door de ECB verder verlaagd wordt. Alhoewel ik een groot fan ben van structurele hervormingen en het verkleinen van Europese overheden, zie ik toch liever dan wat meer inflatie en een positieve economische groei.
Subscribe to:
Posts (Atom)