Ik kwam op het blog van Edmund Conway (www.telegraph.co.uk) de volgende quote tegen:
First, the relationship between government debt and real GDP growth is weak for debt/GDP ratios below a threshold of 90 percent of GDP. Above 90 percent, median growth rates fall by one percent, and average growth falls considerably more. We find that the threshold for public debt is similar in advanced and emerging economies. Second, emerging markets face lower thresholds for external debt (public and private)—which is usually denominated in a foreign currency. When external debt reaches 60 percent of GDP, annual growth declines by about two percent; for higher levels, growth rates are roughly cut in half.
Dit is een quote uit een paper van Carmen Reinhardt en Ken Rogoff, twee gerespecteerde professoren. Soms is het prettig dat wat we natuurlijk al weten wordt onderbouwd met goed onderzoek. Met snel stijgende schulden van Westerse overheden is met bovenstaande kennis het gemakkelijk om de economische toekomst te voorspellen: die kan niet anders zijn dan somber.
Klik hier voor de volledige paper
Showing posts with label inflatie. Show all posts
Showing posts with label inflatie. Show all posts
08 January 2010
10 October 2009
De dollar op zijn retour als internationaal betaalmiddel?
Deze week ging de goudprijs zonder moeite door de $1050. De voornaamste reden was het gerucht dat de de olie exporterende landen de olie voortaan in niet meer in dollars willen prijzen. Volgens de geruchten zou het gefaseerd moeten worden ingevoerd en over 9 jaar afgerond zijn. Vanzelfsprekend een logische keuze. De dollar is immers het voornaamste exportproduct van de Verenigde Staten. Nu de Amerikaanse monetaire autoriteiten duidelijk hebben gemaakt dat monetaire inflatie de weg is van de minste weerstand beginnen de schuldeisers er genoeg van te krijgen. De olie exporterende landen willen geen waardeloze dollars meer, de Chinezen willen graag de olie. Een nieuwe klant en ontevreden leveranciers is een goede combi voor het verlaten van de dollar standaard. Waar de Verenigde Staten de goudstandaard in de jaren 70 heeft verlaten, lijkt het er op dat de Verenigde Staten aan de vooravond staat van fors lagere olie cosumptie. Ons moderne samenleving is gebaseerd op goedkope olie en het zou zo maar kunnen dat als de dollar niet meer gesteund wordt door de oliehandel, de dollar zijn glijvlucht gaat versnellen. Die dreiging deed beleggers voldoende schrikken, om massaal in goud te vluchten. Ik ben benieuwd hoelang de Amerikanen de rest van de wereld kunnen overtuigen dat de dollar de rekeneenheid van de wereld moet blijven.
Deze week ging de goudprijs zonder moeite door de $1050. De voornaamste reden was het gerucht dat de de olie exporterende landen de olie voortaan in niet meer in dollars willen prijzen. Volgens de geruchten zou het gefaseerd moeten worden ingevoerd en over 9 jaar afgerond zijn. Vanzelfsprekend een logische keuze. De dollar is immers het voornaamste exportproduct van de Verenigde Staten. Nu de Amerikaanse monetaire autoriteiten duidelijk hebben gemaakt dat monetaire inflatie de weg is van de minste weerstand beginnen de schuldeisers er genoeg van te krijgen. De olie exporterende landen willen geen waardeloze dollars meer, de Chinezen willen graag de olie. Een nieuwe klant en ontevreden leveranciers is een goede combi voor het verlaten van de dollar standaard. Waar de Verenigde Staten de goudstandaard in de jaren 70 heeft verlaten, lijkt het er op dat de Verenigde Staten aan de vooravond staat van fors lagere olie cosumptie. Ons moderne samenleving is gebaseerd op goedkope olie en het zou zo maar kunnen dat als de dollar niet meer gesteund wordt door de oliehandel, de dollar zijn glijvlucht gaat versnellen. Die dreiging deed beleggers voldoende schrikken, om massaal in goud te vluchten. Ik ben benieuwd hoelang de Amerikanen de rest van de wereld kunnen overtuigen dat de dollar de rekeneenheid van de wereld moet blijven.
07 September 2009
Het woord is aan Jeremy Grantham.
http://www.gmo.com/websitecontent/JGLetter_ALL_2Q09.pdf
Jeremy Grantham van GMO kwam op het juiste moment met zijn aankoopadvies dit voorjaar. Gewapend met een grote hoeveelheid informatie is hij altijd een waardevolle bron van inspiratie. Volgens Jeremy beginnen aandelen al weer prijzig te worden, behalve aandelen van blue chip bedrijven. Zijn advies is dan ook vooral voorzichtig te zijn en nu weer het geduld te bewaren tot dat er een koop of verkoopmoment ontstaat in het geval aandelen zeer goedkoop gaan worden, dan wel zeer duur. Op zich geen gek idee. Iedereen die het geduld en lef had om pas dit voorjaar te beleggen staat nu op +50%.
In het tweede artikel betoogt hij dat je grondstoffen en energie long moet zitten. Helaas heb ik zelf ervaren dat schaarste niet automatisch hoge prijzen betekent. Het alternatief is namelijk vraaguitval, met dalende prijzen zoals we de afgelopen 12 maanden hebben mogen ervaren. De constante strijd tussen vraaguitval en aanbod beperkingen zorgt er voor dat de prijsvorming van grondstoffen extreem volatiel is.
Waar metalen, olie en andere grondstoffen in ieder geval nog kunnen worden opgeslagen, blijkt gas daarvoor veel minder geschikt te zijn en kunnen we zien hoe groot de impact kan zijn van vraag uitval. Waarbij er werd beweerd dat mo=mk rond de $6 lag, blijken prijzen fors verder te kunnen dalen als alle opslagcapaciteit al benut is want momenteel wordt er slecht $2.7 voor betaald. Uitgaande dat energie waarde van gas vs olie 1op6 is de discount momenteel opgelopen tot meer dan 70%. Om het nog mooier te maken. Terwijl de gas prijs op het laagste punt ooit staat, zijn de koersen van gasproducenten juist weer met meer dan 50% gestegen. Alhoewel het eenvoudig is om vast stellen dat de gasprijs te laag is, is het een stuk lastiger om er van te profiteren!
Tot slot verplichte kost voor iedereen die wil begrijpen waarom we van het ene probleem naar het andere probleem gaan:
http://www.chrismartenson.com/crashcourse
De crashcourse van Chris Martenson koppelt de 3E's aan elkaar: economics, environment en Energy.
In 20 korte video boodschappen legt Chris helder uit wat de economische problemen zijn en koppelt deze aan Peak oil en resource depletion. Je wordt er niet vrolijk van want de boodschap is dat het 5 voor 12 is, of exponentieel gedacht we zijn op de 13de verdubbeling van de 14 die maximaal haalbaar zijn. Daarentegen als er voldoende mensen zijn die het weten en er wat tegen willen doen, kunnen we er wat aan doen.
http://www.gmo.com/websitecontent/JGLetter_ALL_2Q09.pdf
Jeremy Grantham van GMO kwam op het juiste moment met zijn aankoopadvies dit voorjaar. Gewapend met een grote hoeveelheid informatie is hij altijd een waardevolle bron van inspiratie. Volgens Jeremy beginnen aandelen al weer prijzig te worden, behalve aandelen van blue chip bedrijven. Zijn advies is dan ook vooral voorzichtig te zijn en nu weer het geduld te bewaren tot dat er een koop of verkoopmoment ontstaat in het geval aandelen zeer goedkoop gaan worden, dan wel zeer duur. Op zich geen gek idee. Iedereen die het geduld en lef had om pas dit voorjaar te beleggen staat nu op +50%.
In het tweede artikel betoogt hij dat je grondstoffen en energie long moet zitten. Helaas heb ik zelf ervaren dat schaarste niet automatisch hoge prijzen betekent. Het alternatief is namelijk vraaguitval, met dalende prijzen zoals we de afgelopen 12 maanden hebben mogen ervaren. De constante strijd tussen vraaguitval en aanbod beperkingen zorgt er voor dat de prijsvorming van grondstoffen extreem volatiel is.
Waar metalen, olie en andere grondstoffen in ieder geval nog kunnen worden opgeslagen, blijkt gas daarvoor veel minder geschikt te zijn en kunnen we zien hoe groot de impact kan zijn van vraag uitval. Waarbij er werd beweerd dat mo=mk rond de $6 lag, blijken prijzen fors verder te kunnen dalen als alle opslagcapaciteit al benut is want momenteel wordt er slecht $2.7 voor betaald. Uitgaande dat energie waarde van gas vs olie 1op6 is de discount momenteel opgelopen tot meer dan 70%. Om het nog mooier te maken. Terwijl de gas prijs op het laagste punt ooit staat, zijn de koersen van gasproducenten juist weer met meer dan 50% gestegen. Alhoewel het eenvoudig is om vast stellen dat de gasprijs te laag is, is het een stuk lastiger om er van te profiteren!
Tot slot verplichte kost voor iedereen die wil begrijpen waarom we van het ene probleem naar het andere probleem gaan:
http://www.chrismartenson.com/crashcourse
De crashcourse van Chris Martenson koppelt de 3E's aan elkaar: economics, environment en Energy.
In 20 korte video boodschappen legt Chris helder uit wat de economische problemen zijn en koppelt deze aan Peak oil en resource depletion. Je wordt er niet vrolijk van want de boodschap is dat het 5 voor 12 is, of exponentieel gedacht we zijn op de 13de verdubbeling van de 14 die maximaal haalbaar zijn. Daarentegen als er voldoende mensen zijn die het weten en er wat tegen willen doen, kunnen we er wat aan doen.
04 September 2009
Het is goud dat blinkt.
Met overheden die geldpers op volle toeren laten draaien, is goud weer aan zijn opwaartse mars begonnen. Alhoewel ik zelf ook een goldbug ben, geloof ik dat de goudprijs de komende jaren beperkt zal stijgen. Dat alles vanwege de eenvoudige rekensom dat de goudvoorraad met ongeveer 2% per jaar toeneemt, de geldhoeveelheid ongeveer met 7-10% toeneemt. Dat betekent dat goud gemiddeld 5-6% per jaar kan stijgen. Uitgaande dat toen Paul Volkert afscheid nam als Central Banker papiergeld zijn waarde weer had terug gekregen, zou de prijs van goud nu ergens om en nabij de $900 moeten liggen. De reden dat de prijs van goud nu met $1000 flirt betekent dat er steeds meer mensen er van overtuigd raken dat monetaire inflatie voorlopig niet verdwijnt en dus reeds een deel van de toekomstige monetaire inflatie zit verdisconteerd in de prijs.
Het voorspellen van de goudprijs is nutteloze bezigheid, omdat het speculatieve element in de prijsvorming daarvoor te groot is. Emoties laten zich niet vangen in een voorspelling, maar mijn verwachting is eigenlijk dat we dit jaar misschien de 1000 halen, maar terug zullen vallen naar 900+ niveaus. Er blijken nog te weinig newbees te zijn die record prijzen willen betalen. Het zou mij in ieder verrassen gegeven de dalende volatiliteit, als we dit jaar al $1100 weten te passeren.
Anderzijds zolang de Chinese munt gefixeerd blijft aan de dollar kan de goud prijs maar een kant op: omhoog.
Ik kwam de volgende twee artikelen tegen over het California van Europa (Spanje) :
http://fistfulofeuros.net/afoe/economics-country-briefings/p2p-in-the-spanish-economy/
en
http://spaineconomy.blogspot.com/2009/09/and-variant-perception-respond-
to.html
De grafieken zeggen alles en vond ik vooral de volgende grafiek interessant:
Deze cijfers maken duidelijk dat de Spaanse huizencrisis niet vandaag of morgen verdwijnt. De meest logische oplossing dat Spanje de peseta weer invoert, daarvoor zal nimmer gekozen worden (geen enkele Spaanse politicus wil zijn bevolking verarmen tenslotte), hetgeen betekent dat de ECB dus de Spaanse economie draaiende moet zien te houden door waardeloze hypotheken te kopen en daarvoor echt geld terug te geven. Dat ruikt naar het laten draaien van de geldpers.
Oftewel de geldpers draait op volle toeren in de Verenigde Staten, UK maar ook zeker in Europa. Dat alles om te voorkomen dat de Spaanse huizenbubbel met een oorverdovend lawaai knapt.
Met overheden die geldpers op volle toeren laten draaien, is goud weer aan zijn opwaartse mars begonnen. Alhoewel ik zelf ook een goldbug ben, geloof ik dat de goudprijs de komende jaren beperkt zal stijgen. Dat alles vanwege de eenvoudige rekensom dat de goudvoorraad met ongeveer 2% per jaar toeneemt, de geldhoeveelheid ongeveer met 7-10% toeneemt. Dat betekent dat goud gemiddeld 5-6% per jaar kan stijgen. Uitgaande dat toen Paul Volkert afscheid nam als Central Banker papiergeld zijn waarde weer had terug gekregen, zou de prijs van goud nu ergens om en nabij de $900 moeten liggen. De reden dat de prijs van goud nu met $1000 flirt betekent dat er steeds meer mensen er van overtuigd raken dat monetaire inflatie voorlopig niet verdwijnt en dus reeds een deel van de toekomstige monetaire inflatie zit verdisconteerd in de prijs.
Het voorspellen van de goudprijs is nutteloze bezigheid, omdat het speculatieve element in de prijsvorming daarvoor te groot is. Emoties laten zich niet vangen in een voorspelling, maar mijn verwachting is eigenlijk dat we dit jaar misschien de 1000 halen, maar terug zullen vallen naar 900+ niveaus. Er blijken nog te weinig newbees te zijn die record prijzen willen betalen. Het zou mij in ieder verrassen gegeven de dalende volatiliteit, als we dit jaar al $1100 weten te passeren.
Anderzijds zolang de Chinese munt gefixeerd blijft aan de dollar kan de goud prijs maar een kant op: omhoog.
Ik kwam de volgende twee artikelen tegen over het California van Europa (Spanje) :
http://fistfulofeuros.net/afoe/economics-country-briefings/p2p-in-the-spanish-economy/
en
http://spaineconomy.blogspot.com/2009/09/and-variant-perception-respond-
to.html
De grafieken zeggen alles en vond ik vooral de volgende grafiek interessant:
Deze cijfers maken duidelijk dat de Spaanse huizencrisis niet vandaag of morgen verdwijnt. De meest logische oplossing dat Spanje de peseta weer invoert, daarvoor zal nimmer gekozen worden (geen enkele Spaanse politicus wil zijn bevolking verarmen tenslotte), hetgeen betekent dat de ECB dus de Spaanse economie draaiende moet zien te houden door waardeloze hypotheken te kopen en daarvoor echt geld terug te geven. Dat ruikt naar het laten draaien van de geldpers.
Oftewel de geldpers draait op volle toeren in de Verenigde Staten, UK maar ook zeker in Europa. Dat alles om te voorkomen dat de Spaanse huizenbubbel met een oorverdovend lawaai knapt.
19 August 2009
Warren Buffett over Amerikaanse overheidstekorten
In de New York Times heeft Warren Buffet het volgende stuk geschreven:
http://www.nytimes.com/buffett
Kort een aantal punten er uit gelicht:
"To understand this threat, we need to look at where we stand historically. If we leave aside the war-impacted years of 1942 to 1946, the largest annual deficit the United States has incurred since 1920 was 6 percent of gross domestic product. This fiscal year, though, the deficit will rise to about 13 percent of G.D.P., more than twice the non-wartime record. In dollars, that equates to a staggering $1.8 trillion. Fiscally, we are in uncharted territory."
Even in bedrijfeconomische termen: de Amerikaanse overheid heeft een verliesmarge van 13%! Buffett noemt dat diplomatiek uncharted territory. Ik noem het The End of the World as we Know it!
"An increase in federal debt can be financed in three ways: borrowing from foreigners, borrowing from our own citizens or, through a roundabout process, printing money. Let’s look at the prospects for each individually — and in combination.
The current account deficit — dollars that we force-feed to the rest of the world and that must then be invested — will be $400 billion or so this year. Assume, in a relatively benign scenario, that all of this is directed by the recipients — China leads the list — to purchases of United States debt. Never mind that this all-Treasuries allocation is no sure thing: some countries may decide that purchasing American stocks, real estate or entire companies makes more sense than soaking up dollar-denominated bonds. Rumblings to that effect have recently increased."
Wat mij opvalt is dat ook hier Warren Buffett zich verre houdt van politiek bedrijven. In plaats van de internationale verhoudingen te analyseren, geeft hij slechts aan dat China de grootste crediteur is. Waar Warren Buffett van mening is dat de Verenigde Staten veerkrachtig genoeg is om de problemen die 25 jaar geleden begonnen op te lossen, betwijfel ik dat ten zeerste. Een slagschip keer je niet zomaar zeker niet als het slagschip de Titanic heet en tegen een IJsberg is aangevaren. Wat daarmee gebeurt? Kijk eens naar IJsland. Dat bootje maakte water en verging ongeveer met man en muis.
Warren Buffett ziet eigenlijk ook geen andere oplossing dan de oplossing die aangedragen is door Keynes:
Legislators will correctly perceive that either raising taxes or cutting expenditures will threaten their re-election. To avoid this fate, they can opt for high rates of inflation, which never require a recorded vote and cannot be attributed to a specific action that any elected official takes. In fact, John Maynard Keynes long ago laid out a road map for political survival amid an economic disaster of just this sort: “By a continuing process of inflation, governments can confiscate, secretly and unobserved, an important part of the wealth of their citizens.... The process engages all the hidden forces of economic law on the side of destruction, and does it in a manner which not one man in a million is able to diagnose.”
Warren Buffet eindigt met het verzoek aan de heren politici om vooral niet de weg in te slaan die het gemakkelijkst is:
Our immediate problem is to get our country back on its feet and flourishing — “whatever it takes” still makes sense. Once recovery is gained, however, Congress must end the rise in the debt-to-G.D.P. ratio and keep our growth in obligations in line with our growth in resources.
Unchecked carbon emissions will likely cause icebergs to melt. Unchecked greenback emissions will certainly cause the purchasing power of currency to melt. The dollar’s destiny lies with Congress
Waar ik stilletjes hoop had dat Warren Buffett met de oplossing zou komen, komt hij slechts met de analyse om vervolgens de Amerikaanse politici te verzoeken met een oplossing te komen. Verstandig dat wel, maar ik kan me niet onttrekken dat een waarschuwing dat we het pad naar de afgrond nemen zonder met een alternatief te komen voldoende is om de rollende locomotief te stoppen, dan wel van richting te doen veranderen. En waar Warren Buffett optimistisch roept dat de Verenigde Staten het in zich heeft om een crisis van deze orde te handelen, kan ik voorlopig alleen maar concluderen dat deze locomotief niet meer is te stoppen. Mijn grootste zorg is dat ik tijdig uit de trein weet te springen en veilig kan zien hoe de trein zich te pletter rijdt. Voorlopig heb ik het antwoord nog niet gevonden, maar ik blijf zoeken. Zoals Warren Buffett al schreef, het gaat nog een paar jaar duren voordat het punt of no return is gekomen. Dus ik heb nog even de tijd.
In de New York Times heeft Warren Buffet het volgende stuk geschreven:
http://www.nytimes.com/buffett
Kort een aantal punten er uit gelicht:
"To understand this threat, we need to look at where we stand historically. If we leave aside the war-impacted years of 1942 to 1946, the largest annual deficit the United States has incurred since 1920 was 6 percent of gross domestic product. This fiscal year, though, the deficit will rise to about 13 percent of G.D.P., more than twice the non-wartime record. In dollars, that equates to a staggering $1.8 trillion. Fiscally, we are in uncharted territory."
Even in bedrijfeconomische termen: de Amerikaanse overheid heeft een verliesmarge van 13%! Buffett noemt dat diplomatiek uncharted territory. Ik noem het The End of the World as we Know it!
"An increase in federal debt can be financed in three ways: borrowing from foreigners, borrowing from our own citizens or, through a roundabout process, printing money. Let’s look at the prospects for each individually — and in combination.
The current account deficit — dollars that we force-feed to the rest of the world and that must then be invested — will be $400 billion or so this year. Assume, in a relatively benign scenario, that all of this is directed by the recipients — China leads the list — to purchases of United States debt. Never mind that this all-Treasuries allocation is no sure thing: some countries may decide that purchasing American stocks, real estate or entire companies makes more sense than soaking up dollar-denominated bonds. Rumblings to that effect have recently increased."
Wat mij opvalt is dat ook hier Warren Buffett zich verre houdt van politiek bedrijven. In plaats van de internationale verhoudingen te analyseren, geeft hij slechts aan dat China de grootste crediteur is. Waar Warren Buffett van mening is dat de Verenigde Staten veerkrachtig genoeg is om de problemen die 25 jaar geleden begonnen op te lossen, betwijfel ik dat ten zeerste. Een slagschip keer je niet zomaar zeker niet als het slagschip de Titanic heet en tegen een IJsberg is aangevaren. Wat daarmee gebeurt? Kijk eens naar IJsland. Dat bootje maakte water en verging ongeveer met man en muis.
Warren Buffett ziet eigenlijk ook geen andere oplossing dan de oplossing die aangedragen is door Keynes:
Legislators will correctly perceive that either raising taxes or cutting expenditures will threaten their re-election. To avoid this fate, they can opt for high rates of inflation, which never require a recorded vote and cannot be attributed to a specific action that any elected official takes. In fact, John Maynard Keynes long ago laid out a road map for political survival amid an economic disaster of just this sort: “By a continuing process of inflation, governments can confiscate, secretly and unobserved, an important part of the wealth of their citizens.... The process engages all the hidden forces of economic law on the side of destruction, and does it in a manner which not one man in a million is able to diagnose.”
Warren Buffet eindigt met het verzoek aan de heren politici om vooral niet de weg in te slaan die het gemakkelijkst is:
Our immediate problem is to get our country back on its feet and flourishing — “whatever it takes” still makes sense. Once recovery is gained, however, Congress must end the rise in the debt-to-G.D.P. ratio and keep our growth in obligations in line with our growth in resources.
Unchecked carbon emissions will likely cause icebergs to melt. Unchecked greenback emissions will certainly cause the purchasing power of currency to melt. The dollar’s destiny lies with Congress
Waar ik stilletjes hoop had dat Warren Buffett met de oplossing zou komen, komt hij slechts met de analyse om vervolgens de Amerikaanse politici te verzoeken met een oplossing te komen. Verstandig dat wel, maar ik kan me niet onttrekken dat een waarschuwing dat we het pad naar de afgrond nemen zonder met een alternatief te komen voldoende is om de rollende locomotief te stoppen, dan wel van richting te doen veranderen. En waar Warren Buffett optimistisch roept dat de Verenigde Staten het in zich heeft om een crisis van deze orde te handelen, kan ik voorlopig alleen maar concluderen dat deze locomotief niet meer is te stoppen. Mijn grootste zorg is dat ik tijdig uit de trein weet te springen en veilig kan zien hoe de trein zich te pletter rijdt. Voorlopig heb ik het antwoord nog niet gevonden, maar ik blijf zoeken. Zoals Warren Buffett al schreef, het gaat nog een paar jaar duren voordat het punt of no return is gekomen. Dus ik heb nog even de tijd.
10 August 2009
De Baltic Dry Index begint te stijgen
Het wordt hoog tijd om me weer bezig te houden met de economie. Mijn oog viel op een artikel van Jan-Willem Nijkamp op Inveztor.nl
http://www.inveztor.nl/pagina/weblog/view/10336
Het stijgen van de Baltic Dry Index wijst er op dat de wereldeconomie weer op stoom begint te komen en dat de rest van de wereld (lees niet Westerse landen) steeds belangrijker wordt in de wereldeconomie. Terwijl wij ons dieper in de schulden steken en daarmee dieper in de problemen begint de Chinese draak weer te brullen. Bij Prudentbear stond een interessant artikel dat de komende jaren de Chinese draak nog wel even zal blijven brullen en dat pas in 2030 China op een welvaart niveau komt dat groei geen oplossing meer is, maar dat de Chinezen veel eerder al met een grote crisis te maken zullen krijgen vanwege de vele inefficienties in het systeem. Met name de slechte leningen werden in dit artikel genoemd als een voorbeeld van misallocatie van middelen.
Het wordt hoog tijd om me weer bezig te houden met de economie. Mijn oog viel op een artikel van Jan-Willem Nijkamp op Inveztor.nl
http://www.inveztor.nl/pagina/weblog/view/10336
Het stijgen van de Baltic Dry Index wijst er op dat de wereldeconomie weer op stoom begint te komen en dat de rest van de wereld (lees niet Westerse landen) steeds belangrijker wordt in de wereldeconomie. Terwijl wij ons dieper in de schulden steken en daarmee dieper in de problemen begint de Chinese draak weer te brullen. Bij Prudentbear stond een interessant artikel dat de komende jaren de Chinese draak nog wel even zal blijven brullen en dat pas in 2030 China op een welvaart niveau komt dat groei geen oplossing meer is, maar dat de Chinezen veel eerder al met een grote crisis te maken zullen krijgen vanwege de vele inefficienties in het systeem. Met name de slechte leningen werden in dit artikel genoemd als een voorbeeld van misallocatie van middelen.
06 April 2008
Spaanse Griep, IJslandse Geisers en rijzende rijst prijzen
De Verenigde Staten lijkt voorlopig het ergste achter de rug te hebben. Bear Stearns is voor een appel en ei naar JP Morgan gegaan met een garantie van 30 miljard dollar van de Fed. Zittende aandeelhouders huilen, JP Morgan heeft niet veel te klagen, immers het hoofdkantoor van Bear Stearns is al bijna meer waard dan de prijs die JP Morgan betaalt. Daarnaast heeft de FED nog eens een forse renteverlaging door gevoerd met de belofte om zonodig de rente verder te verlagen. Dit alles lijkt voldoende om het wankele Amerikaanse financieel bestel op de been te houden. De participanten strijken natuurlijk de winst er van op. Oftewel de aandelenkoersen van de financiële instellingen lijken voorlopig ook een bodem te hebben gevormd.
Toch lijkt het hele verhaal dat in de Verenigde Staten begon ergens anders een staartje te krijgen. IJsland ligt nu al bijvoorbeeld maanden onder vuur. 16% tekort op de handelsbalans en een leverage van 8 (schulden vs BNP) schijnt een goede cocktail te zijn voor het creëren van enige nervositeit onder beleggers. De IJslandse kroon is met 20% ten opzichte van de euro gedaald en ook de credit default swap spreads van de IJslandse banken zijn fors gestegen. Deze spreads zijn wel zo fors gestegen, dat het wijst op dat een van deze banken zomaar zou kunnen omvallen. Hoewel de inflatie naar 8% gestegen is, schijnt er met de IJslandse economie niets mis te zijn. De IJslandse politici en andere belanghebbenden roepen om het hardst dat het een georchestreerde aanval is van hedge funds die nergens op gebaseerd is, maar het adagio waar rook is, is vuur zal toch zeker voor een land als IJsland moeten gelden. Toch zal het waarschijnlijk allemaal met een sisser aflopen, temeer omdat IJsland een relatief klein land is en het fundament onder de IJslandse economie best goed is.
Waar IJsland met name interessant is om te volgen omdat het als een voorbeeld kan gaan dienen voor grotere landen met meer impact op de wereld economie. Daarbij valt te denken aan Engeland, Turkije maar vooral Spanje. Spanje is het land waar afgelopen jaren meer gebouwd is dan in Duitsland, Frankrijk en Groot Brittannië samen. Dat vertaalde zich in geweldige economische welvaart- en groeicijfers, maar het lijkt er op dat de Spaanse onroerend goed markt aan het imploderen is. De laatste weken heeft een aanzwellende groep ontwikkelaars en bouwers aangegeven niet meer aan hun betalingsverplichtingen te kunnen voldoen. Verwachtte prijsdaling is 5% in 2008, maar gezien het lage volume aan recente onroerend goed transacties en steeds minder partijen die nog geld willen investeren in Spaans onroerend goed, lijkt een daling van 5% een optimistische inschatting.
Al met al is het verhaal voldoende om de solvabiliteit van het Spaanse bankwezen te testen en de genegenheid van de ECB te testen of zij lender of last resort wensen te spelen. De Spaanse autoriteiten beweren dat Spaanse financiële instellingen weinig last zullen hebben van de afzwakkende onroerend markt, omdat de banken geen sub prime leningen op de boeken hebben staan en veel voorzichtiger zijn geweest met uitlenen dan bijvoorbeeld Amerikaanse banken. Het klinkt allemaal erg mooi en tot nu toe is er in Spanje ook nog weinig te merken dat het land binnenkort een financiële crisis voor zijn kiezen gaat krijgen. Toch lijkt het dat Spanje in fors tempo richting een financiële crisis gaat. Het begint natuurlijk allemaal met mensen en bedrijven die hun rekeningen niet meer kunnen betalen. Vervolgens wordt de financiële positie van financiële instellingen uitgehold tot zo'n niveau dat andere partijen nerveus worden om geld aan hen te lenen.
Nu zijn we nog in de fase van verslechterde kredie waardigheid van Spaanse leners, maar het punt dat andere partijen nerveus worden lijkt met rasse schreden dichterbij te komen. En dan gaan we met zijn allen hollen naar de uitgang. En dat heet een financiële crisis. Nu de Spaanse bancaire sector kwetsbaar dreigt te worden, wordt ook de vraag interessant wat de lender of last resort zal doen. Kijkend hoe de centrale banken in de VS en UK hebben opgetreden, dan lijkt een goede conclusie te zijn dat de ECB zal ingrijpen en een aanstaande crisis met alle middelen die ze heeft bestrijden. Dus het is best goed mogelijk dat de Spaanse griep de patiënt doet vellen, maar dat het medicijn voorkomt dat deze omvalt. Het is dan wel duidelijk wie de rekening hiervan mag betalen: de Europese burgers die geen tweede huis in Spanje hebben gekocht.
Tot slot wil ik het nog even over het inflatiespook hebben. Schaarste is weer terug in onze maatschappij en het inflatiespook duikt altijd daar op waar schaarste is. Het lijkt er op dat naast energie, basismaterialen er een derde plek is waar we worden geconfronteerd met fors stijgende prijzen: landbouw producten. Afgelopen week steeg de rijst prijs op de wereldmarkt in 1 dag zo maar met 30%.
Miljarden mensen worden plots geconfronteerd met dat de afgelopen jaren de monetaire geldkraan wijd open is gedraaid. Klimaatverandering valt nu eenmaal niet op te lossen door de rente te verlagen. Peak Oil verdwijnt ook niet door consumptie te stimuleren. Als de stijgende rijst prijs een voorproefje is wat we de komende jaren kunnen verwachten, belooft dat niet veel goeds: hogere inflatie en wereldwijd sociale onlusten. En dan zou de Spaanse griep ook nog wel eens meer slachtoffers kunnen gaan eisen.
De Verenigde Staten lijkt voorlopig het ergste achter de rug te hebben. Bear Stearns is voor een appel en ei naar JP Morgan gegaan met een garantie van 30 miljard dollar van de Fed. Zittende aandeelhouders huilen, JP Morgan heeft niet veel te klagen, immers het hoofdkantoor van Bear Stearns is al bijna meer waard dan de prijs die JP Morgan betaalt. Daarnaast heeft de FED nog eens een forse renteverlaging door gevoerd met de belofte om zonodig de rente verder te verlagen. Dit alles lijkt voldoende om het wankele Amerikaanse financieel bestel op de been te houden. De participanten strijken natuurlijk de winst er van op. Oftewel de aandelenkoersen van de financiële instellingen lijken voorlopig ook een bodem te hebben gevormd.
Toch lijkt het hele verhaal dat in de Verenigde Staten begon ergens anders een staartje te krijgen. IJsland ligt nu al bijvoorbeeld maanden onder vuur. 16% tekort op de handelsbalans en een leverage van 8 (schulden vs BNP) schijnt een goede cocktail te zijn voor het creëren van enige nervositeit onder beleggers. De IJslandse kroon is met 20% ten opzichte van de euro gedaald en ook de credit default swap spreads van de IJslandse banken zijn fors gestegen. Deze spreads zijn wel zo fors gestegen, dat het wijst op dat een van deze banken zomaar zou kunnen omvallen. Hoewel de inflatie naar 8% gestegen is, schijnt er met de IJslandse economie niets mis te zijn. De IJslandse politici en andere belanghebbenden roepen om het hardst dat het een georchestreerde aanval is van hedge funds die nergens op gebaseerd is, maar het adagio waar rook is, is vuur zal toch zeker voor een land als IJsland moeten gelden. Toch zal het waarschijnlijk allemaal met een sisser aflopen, temeer omdat IJsland een relatief klein land is en het fundament onder de IJslandse economie best goed is.
Waar IJsland met name interessant is om te volgen omdat het als een voorbeeld kan gaan dienen voor grotere landen met meer impact op de wereld economie. Daarbij valt te denken aan Engeland, Turkije maar vooral Spanje. Spanje is het land waar afgelopen jaren meer gebouwd is dan in Duitsland, Frankrijk en Groot Brittannië samen. Dat vertaalde zich in geweldige economische welvaart- en groeicijfers, maar het lijkt er op dat de Spaanse onroerend goed markt aan het imploderen is. De laatste weken heeft een aanzwellende groep ontwikkelaars en bouwers aangegeven niet meer aan hun betalingsverplichtingen te kunnen voldoen. Verwachtte prijsdaling is 5% in 2008, maar gezien het lage volume aan recente onroerend goed transacties en steeds minder partijen die nog geld willen investeren in Spaans onroerend goed, lijkt een daling van 5% een optimistische inschatting.
Al met al is het verhaal voldoende om de solvabiliteit van het Spaanse bankwezen te testen en de genegenheid van de ECB te testen of zij lender of last resort wensen te spelen. De Spaanse autoriteiten beweren dat Spaanse financiële instellingen weinig last zullen hebben van de afzwakkende onroerend markt, omdat de banken geen sub prime leningen op de boeken hebben staan en veel voorzichtiger zijn geweest met uitlenen dan bijvoorbeeld Amerikaanse banken. Het klinkt allemaal erg mooi en tot nu toe is er in Spanje ook nog weinig te merken dat het land binnenkort een financiële crisis voor zijn kiezen gaat krijgen. Toch lijkt het dat Spanje in fors tempo richting een financiële crisis gaat. Het begint natuurlijk allemaal met mensen en bedrijven die hun rekeningen niet meer kunnen betalen. Vervolgens wordt de financiële positie van financiële instellingen uitgehold tot zo'n niveau dat andere partijen nerveus worden om geld aan hen te lenen.
Nu zijn we nog in de fase van verslechterde kredie waardigheid van Spaanse leners, maar het punt dat andere partijen nerveus worden lijkt met rasse schreden dichterbij te komen. En dan gaan we met zijn allen hollen naar de uitgang. En dat heet een financiële crisis. Nu de Spaanse bancaire sector kwetsbaar dreigt te worden, wordt ook de vraag interessant wat de lender of last resort zal doen. Kijkend hoe de centrale banken in de VS en UK hebben opgetreden, dan lijkt een goede conclusie te zijn dat de ECB zal ingrijpen en een aanstaande crisis met alle middelen die ze heeft bestrijden. Dus het is best goed mogelijk dat de Spaanse griep de patiënt doet vellen, maar dat het medicijn voorkomt dat deze omvalt. Het is dan wel duidelijk wie de rekening hiervan mag betalen: de Europese burgers die geen tweede huis in Spanje hebben gekocht.
Tot slot wil ik het nog even over het inflatiespook hebben. Schaarste is weer terug in onze maatschappij en het inflatiespook duikt altijd daar op waar schaarste is. Het lijkt er op dat naast energie, basismaterialen er een derde plek is waar we worden geconfronteerd met fors stijgende prijzen: landbouw producten. Afgelopen week steeg de rijst prijs op de wereldmarkt in 1 dag zo maar met 30%.
Miljarden mensen worden plots geconfronteerd met dat de afgelopen jaren de monetaire geldkraan wijd open is gedraaid. Klimaatverandering valt nu eenmaal niet op te lossen door de rente te verlagen. Peak Oil verdwijnt ook niet door consumptie te stimuleren. Als de stijgende rijst prijs een voorproefje is wat we de komende jaren kunnen verwachten, belooft dat niet veel goeds: hogere inflatie en wereldwijd sociale onlusten. En dan zou de Spaanse griep ook nog wel eens meer slachtoffers kunnen gaan eisen.
09 March 2007
De Amerikaanse recessie
Het is relatief gemakkelijk om negatief te zijn over de Verenigde Staten, een groot tekort op de handelsbalans, uit de pan rijzende gezondheidskosten, een overheid die te ruim in zijn jasje zit, een negatieve energiebalans en natuurlijk niet te vergeten een housing bubble die eindelijk lijkt te zijn lek geprikt. Oftewel Verenigde Staten kan zich op maken voor een recessie. Natuurlijk valt te verdedigen dat ze reeds in een recessie zitten en het allemaal beter wordt nu China eindelijk gebruikt maakt van het eenvoudigste middel van convergentie: de wisselkoers. Helaas blijken Aziaten dol te zijn op het hebberig gedrag van als we onze wisselkoers laag houden dan verdienen onze producenten meer. Dat daarmee veel nutteloze goederen worden geproduceerd waarmee alleen Amerikanen worden blij gemaakt, vergeten ze graag daar in het Verre Oosten. Japan ging er bijna aan failliet, alleen door de wereld onder te dompelen in Yens zijn de Japanse grootbanken gered. Het is te hopen dat de Chinezen het niet zover laten komen.
Dus waarom laten beleggers het afweten? Waarom negeren beleggers het komende onheil? Goede vragen, waarop ik het antwoord schuldig moet blijven. Hoe gemakkelijk het ook is om de recessie te voorspellen, er staan nog steeds goede argumenten tegenover waarom het allemaal wel meevalt. Er zijn namelijk ook een aantal goede argumenten te verzinnen waarom het best goed gaat in de VS: Ten eerste dankzij de fors hogere prijzen voor commodities wordt er fors geinvesteerd in het verhogen van de productiecapaciteit, wordt er fors geinvesteerd in het vinden van substituten. Ten tweede zal wereldwijd de groei aanhouden en kunnen de BRIC landen de voortrekkersrol van de VS over nemen (in PPP gemeten zijn de economieen als die van India en China reeds veel groter dan gemeten in $ BBP). Ten derde door voortschrijdende innovatie wordt er een basis gelegd voor verdere welvaartstijging. Tot slot vind ik het monetaire argument altijd een sterke: wereldwijd groeit de geldhoeveelheid met plus minus 10%. Alhoewel het er steeds meer op gaat lijken dat we er vooral inflatie mee creeren valt te verdedigen wereldwijd we economisch groei er voor terug zullen zien en aangezien de dollar nog steeds de sleutel valuta is, zal een gedeelte van de economische groei toch zeker in de VS neerslaan (in ieder geval op papier).
Al met al heb ik de neiging om de Verenigde Staten failliet te verklaren, de dollar omlaag en inflatie omhoog te praten, en daarmee als enige mogelijk conclusie dat de VS binnenkort een herstructurerende recessie zal moeten verwerken, helaas moet ik erkennen dat een markteconomie zoals we die in de VS kennen altijd weer verrast door de veerkracht en potentie. Vandaar mijn uiteindelijk oordeel is ja die recessie komt er aan, maar het zal uiteindelijk allemaal wel mee vallen. Natuurlijk met dank aan de Aziaten die graag de rekening betalen.
Het is relatief gemakkelijk om negatief te zijn over de Verenigde Staten, een groot tekort op de handelsbalans, uit de pan rijzende gezondheidskosten, een overheid die te ruim in zijn jasje zit, een negatieve energiebalans en natuurlijk niet te vergeten een housing bubble die eindelijk lijkt te zijn lek geprikt. Oftewel Verenigde Staten kan zich op maken voor een recessie. Natuurlijk valt te verdedigen dat ze reeds in een recessie zitten en het allemaal beter wordt nu China eindelijk gebruikt maakt van het eenvoudigste middel van convergentie: de wisselkoers. Helaas blijken Aziaten dol te zijn op het hebberig gedrag van als we onze wisselkoers laag houden dan verdienen onze producenten meer. Dat daarmee veel nutteloze goederen worden geproduceerd waarmee alleen Amerikanen worden blij gemaakt, vergeten ze graag daar in het Verre Oosten. Japan ging er bijna aan failliet, alleen door de wereld onder te dompelen in Yens zijn de Japanse grootbanken gered. Het is te hopen dat de Chinezen het niet zover laten komen.
Dus waarom laten beleggers het afweten? Waarom negeren beleggers het komende onheil? Goede vragen, waarop ik het antwoord schuldig moet blijven. Hoe gemakkelijk het ook is om de recessie te voorspellen, er staan nog steeds goede argumenten tegenover waarom het allemaal wel meevalt. Er zijn namelijk ook een aantal goede argumenten te verzinnen waarom het best goed gaat in de VS: Ten eerste dankzij de fors hogere prijzen voor commodities wordt er fors geinvesteerd in het verhogen van de productiecapaciteit, wordt er fors geinvesteerd in het vinden van substituten. Ten tweede zal wereldwijd de groei aanhouden en kunnen de BRIC landen de voortrekkersrol van de VS over nemen (in PPP gemeten zijn de economieen als die van India en China reeds veel groter dan gemeten in $ BBP). Ten derde door voortschrijdende innovatie wordt er een basis gelegd voor verdere welvaartstijging. Tot slot vind ik het monetaire argument altijd een sterke: wereldwijd groeit de geldhoeveelheid met plus minus 10%. Alhoewel het er steeds meer op gaat lijken dat we er vooral inflatie mee creeren valt te verdedigen wereldwijd we economisch groei er voor terug zullen zien en aangezien de dollar nog steeds de sleutel valuta is, zal een gedeelte van de economische groei toch zeker in de VS neerslaan (in ieder geval op papier).
Al met al heb ik de neiging om de Verenigde Staten failliet te verklaren, de dollar omlaag en inflatie omhoog te praten, en daarmee als enige mogelijk conclusie dat de VS binnenkort een herstructurerende recessie zal moeten verwerken, helaas moet ik erkennen dat een markteconomie zoals we die in de VS kennen altijd weer verrast door de veerkracht en potentie. Vandaar mijn uiteindelijk oordeel is ja die recessie komt er aan, maar het zal uiteindelijk allemaal wel mee vallen. Natuurlijk met dank aan de Aziaten die graag de rekening betalen.
21 August 2005
De Amerikaanse economie op een keerpunt?
De afgelopen maand waren er twee interessante ontwikkelingen. Enerzijds steeg de olieprijs naar recordhoogten en daarnaast lijkt de Amerikaanse economie verschijnselen te vertonen van afkoeling. Het is natuurlijk zo dat de snelgroeiende wereldeconomie en de olieprijs beiden veroorzaakt zijn door de aggressieve monetaire expansie die de FED in het begin van dit decennium heeft nagestreeft. In de Verenigde Staten bleven de consumenten consumeren door meer schulden te nemen dat vooral mogelijk was door de (FED georchestreerde) stijgende huizenprijzen. Hierdoor trok de Amerikaanse economie aan en dat was in eerste instantie goed voor China en India, maar omdat deze landen enorme bergen grondstoffen en energie in hun groeipad consumeren, heb je daarmee werd het algauw een wereldwijde boom, omdat grondstoffen overal ter wereld te vinden zijn. Rusland, Canada, Zuid Amerika, Afrika en het Midden Oosten plotseling kwam het geld met bakken tegelijk de landen binnen. Dit alles verhoogde zowel de consumptie als de vraag naar kapitaalsgoederen en de forse wereldwijde groei is daarmee verklaard. Dat doet niets af aan het grootste probleem van de huidige tijd: De Verenigde Staten maakt verlies en niet zo'n klein beetje ook... Inmiddels zijn de verliezen opgelopen tot 6-7% van het nationaal product en de economische reus staat te wankelen op zijn voeten. Een devaluatie van de dollar heeft nog niet veel nut gehad, omdat China (en daarmee een groot aantal andere landen) niet mee heeft gedaan in het zich ontdoen van de bergen dollars die zich opstapelen in het buitenland. Met deze stilzwijgende gentleman agreement is de wereldeconomie in een rap tempo gegroeid. Het goede nieuws is dat we met zijn allen een economische recessie in de Verenigde Staten beter kunnen verwerken. Het slechte nieuws is dat het kwestie van maanden is voordat de Verenigde Staten in een recessie te recht komt. Er zijn twee belangrijke trends die hierop wijzen. Enerzijds neemt de inflatiedruk toe. China ondervindt inmiddels de nadelen van de koppeling aan de dollar. Er wordt nog steeds veel gepland in China en vele prijzen worden gestuurd met administratieve maatregelen, ipv door marktprijzen. Dat gaat vaak ogenschijnlijk prima, maar dan moet je naast de vraag ook het aanbod kunnen sturen. En daar is China in de problemen gekomen. De olieprijs is fors gestegen op de wereldmarkt, maar de binnenlandse benzine prijzen zijn kunstmatig lager gehouden. Aangezien China een olie importeur is, moge duidelijk zijn dat zo'n situatie snel mis zal lopen. De eerste maanden van het jaar 2005 bleek China niet veel meer olie te importeren dan in 2004. In eerste instantie geloof je dat ze voorraden opmaken, dat ze weer meer alternatieve energie bronnen hebben, maar toen het me duidelijk werd dat de binnenlandse prijzen beduidend lager lagen dan de de wereldmarktprijzen werd het me duidelijk: het Chinese systeem werkte niet. 10% groeien en vervolgens minder olie importeren terwijl je juist voorraden wil aanleggen voor de komende jaren, daar was wat mis. En afgelopen weken werd het duidelijk, de Chinese overheid wordt zwaar onder druk gezet, omdat er plotseling overal in het land benzinestations niet meer kunnen leveren. China heeft zich zelf uitgeschakeld in de strijd om de schaarse fossiele energie bronnen. Dus de Chinezen machthebbers zullen zich dus moeten herbezinnen. Dat betekent mijn inziens twee dingen: ten eerste worden de prijzen van brandstof (benzine en zo) los gelaten, daarnaast zullen ze om inflatie te beteugelen, ze de renminbi sneller laten revalueren dan verwacht. 10 -20% is plots niet meer uitgesloten.
Deze strategie wijziging heeft grote implicaties voor de Verenigde Staten: 1. de grote financier China wenst de tekorten van de VS niet meer te financieren, 2. Verenigde Staten gaat inflatie vanuit China importeren!
De FED is voorlopig niet klaar met het verhogen van de rente. Waarbij ik in eerste instantie uitging van 4%, lijkt het er nu op dat FED in de nadagen van de carriere van Greenspan een sound money policy gaat voeren en er meer rente verhogingen aan zitten te komen. De obligatiemarkt gelooft nog niet erg in hogere rentestanden, want zowel de 10jaars als de 30jaars rente stand is nog steeds beneden de 4.5%. Oftewel volgens de financiele markten is het slechts een kwestie van tijd voordat er een recessie in de VS zit aan te komen.
Het bijzondere is dat de financiele experts bovenstaande maatregelen totaal niet zien aankomen. Zodra China hun munt laten stijgen, betekent dat er minder vraag naar Amerikaanse overheidspapier komt, hetgeen een opwaartse druk op de rente geeft en daarnaast lijkt de FED niet in staat om de inflatie te beteugelen omdat plotseling de goederenstroom uit China ipv deflatie, inflatie zal veroorzaken in de Verenigde Staten.
Willen de Chineze leiders het Chinese volk tevreden houden, dan moeten ze natuurlijk enerzijds inflatie in toom houden, anderzijds mogen er geen tekorten ontstaan, want daar houden mensen nu eenmaal niet van. Er is dus niets logischer dan dat Chinese leiders zullen besluiten hun munt verder te laten apprecieren, om goedkoper aan de olie te komen. Al met al een goede reden voor dat niet alleen de korte rente in de Verenigde Staten de komende tijd op een hoger niveau blijft, maar dat ook de lange rentes zullen stijgen naar een hoger niveau. Al met al voldoende om de onroerend goed boom in de VS te laten eindigen. Met een FED die door de hogere inflatie besluit niet nogmaals voor groei te kiezen, maar conservatief de rente op hogere niveaus zal laten, zullen de Amerikanen massaal eieren voor hun geld kiezen, meer gaan sparen en dus minder consumeren. Daarmee kan eigenlijk niet anders worden geconcludeerd dat de VS in een recessie ingaat en er een goede kans is dat wereldwijde aandelenmarkten mee worden gezogen in de malaise van de Amerikaanse consument. Dus zodra de Chinezen actie ondernemen op het valuta front, wees dan alert, u kunt er nog al wat teleurstellingen mee voorkomen.
De afgelopen maand waren er twee interessante ontwikkelingen. Enerzijds steeg de olieprijs naar recordhoogten en daarnaast lijkt de Amerikaanse economie verschijnselen te vertonen van afkoeling. Het is natuurlijk zo dat de snelgroeiende wereldeconomie en de olieprijs beiden veroorzaakt zijn door de aggressieve monetaire expansie die de FED in het begin van dit decennium heeft nagestreeft. In de Verenigde Staten bleven de consumenten consumeren door meer schulden te nemen dat vooral mogelijk was door de (FED georchestreerde) stijgende huizenprijzen. Hierdoor trok de Amerikaanse economie aan en dat was in eerste instantie goed voor China en India, maar omdat deze landen enorme bergen grondstoffen en energie in hun groeipad consumeren, heb je daarmee werd het algauw een wereldwijde boom, omdat grondstoffen overal ter wereld te vinden zijn. Rusland, Canada, Zuid Amerika, Afrika en het Midden Oosten plotseling kwam het geld met bakken tegelijk de landen binnen. Dit alles verhoogde zowel de consumptie als de vraag naar kapitaalsgoederen en de forse wereldwijde groei is daarmee verklaard. Dat doet niets af aan het grootste probleem van de huidige tijd: De Verenigde Staten maakt verlies en niet zo'n klein beetje ook... Inmiddels zijn de verliezen opgelopen tot 6-7% van het nationaal product en de economische reus staat te wankelen op zijn voeten. Een devaluatie van de dollar heeft nog niet veel nut gehad, omdat China (en daarmee een groot aantal andere landen) niet mee heeft gedaan in het zich ontdoen van de bergen dollars die zich opstapelen in het buitenland. Met deze stilzwijgende gentleman agreement is de wereldeconomie in een rap tempo gegroeid. Het goede nieuws is dat we met zijn allen een economische recessie in de Verenigde Staten beter kunnen verwerken. Het slechte nieuws is dat het kwestie van maanden is voordat de Verenigde Staten in een recessie te recht komt. Er zijn twee belangrijke trends die hierop wijzen. Enerzijds neemt de inflatiedruk toe. China ondervindt inmiddels de nadelen van de koppeling aan de dollar. Er wordt nog steeds veel gepland in China en vele prijzen worden gestuurd met administratieve maatregelen, ipv door marktprijzen. Dat gaat vaak ogenschijnlijk prima, maar dan moet je naast de vraag ook het aanbod kunnen sturen. En daar is China in de problemen gekomen. De olieprijs is fors gestegen op de wereldmarkt, maar de binnenlandse benzine prijzen zijn kunstmatig lager gehouden. Aangezien China een olie importeur is, moge duidelijk zijn dat zo'n situatie snel mis zal lopen. De eerste maanden van het jaar 2005 bleek China niet veel meer olie te importeren dan in 2004. In eerste instantie geloof je dat ze voorraden opmaken, dat ze weer meer alternatieve energie bronnen hebben, maar toen het me duidelijk werd dat de binnenlandse prijzen beduidend lager lagen dan de de wereldmarktprijzen werd het me duidelijk: het Chinese systeem werkte niet. 10% groeien en vervolgens minder olie importeren terwijl je juist voorraden wil aanleggen voor de komende jaren, daar was wat mis. En afgelopen weken werd het duidelijk, de Chinese overheid wordt zwaar onder druk gezet, omdat er plotseling overal in het land benzinestations niet meer kunnen leveren. China heeft zich zelf uitgeschakeld in de strijd om de schaarse fossiele energie bronnen. Dus de Chinezen machthebbers zullen zich dus moeten herbezinnen. Dat betekent mijn inziens twee dingen: ten eerste worden de prijzen van brandstof (benzine en zo) los gelaten, daarnaast zullen ze om inflatie te beteugelen, ze de renminbi sneller laten revalueren dan verwacht. 10 -20% is plots niet meer uitgesloten.
Deze strategie wijziging heeft grote implicaties voor de Verenigde Staten: 1. de grote financier China wenst de tekorten van de VS niet meer te financieren, 2. Verenigde Staten gaat inflatie vanuit China importeren!
De FED is voorlopig niet klaar met het verhogen van de rente. Waarbij ik in eerste instantie uitging van 4%, lijkt het er nu op dat FED in de nadagen van de carriere van Greenspan een sound money policy gaat voeren en er meer rente verhogingen aan zitten te komen. De obligatiemarkt gelooft nog niet erg in hogere rentestanden, want zowel de 10jaars als de 30jaars rente stand is nog steeds beneden de 4.5%. Oftewel volgens de financiele markten is het slechts een kwestie van tijd voordat er een recessie in de VS zit aan te komen.
Het bijzondere is dat de financiele experts bovenstaande maatregelen totaal niet zien aankomen. Zodra China hun munt laten stijgen, betekent dat er minder vraag naar Amerikaanse overheidspapier komt, hetgeen een opwaartse druk op de rente geeft en daarnaast lijkt de FED niet in staat om de inflatie te beteugelen omdat plotseling de goederenstroom uit China ipv deflatie, inflatie zal veroorzaken in de Verenigde Staten.
Willen de Chineze leiders het Chinese volk tevreden houden, dan moeten ze natuurlijk enerzijds inflatie in toom houden, anderzijds mogen er geen tekorten ontstaan, want daar houden mensen nu eenmaal niet van. Er is dus niets logischer dan dat Chinese leiders zullen besluiten hun munt verder te laten apprecieren, om goedkoper aan de olie te komen. Al met al een goede reden voor dat niet alleen de korte rente in de Verenigde Staten de komende tijd op een hoger niveau blijft, maar dat ook de lange rentes zullen stijgen naar een hoger niveau. Al met al voldoende om de onroerend goed boom in de VS te laten eindigen. Met een FED die door de hogere inflatie besluit niet nogmaals voor groei te kiezen, maar conservatief de rente op hogere niveaus zal laten, zullen de Amerikanen massaal eieren voor hun geld kiezen, meer gaan sparen en dus minder consumeren. Daarmee kan eigenlijk niet anders worden geconcludeerd dat de VS in een recessie ingaat en er een goede kans is dat wereldwijde aandelenmarkten mee worden gezogen in de malaise van de Amerikaanse consument. Dus zodra de Chinezen actie ondernemen op het valuta front, wees dan alert, u kunt er nog al wat teleurstellingen mee voorkomen.
05 June 2005
Stand van zaken.
De afgelopen maand was het meer van het zelfde. Het goede nieuws is dat de wereldeconomie nog steeds een robuste groei vertoond. De Europese economie kwakkelt, de Amerikaanse economie vertoont natuurlijk nog steeds een gezonde groei, maar de achterliggende trend vind ik nog steeds niet indrukwekkend. Ondertussen marcheren de Chinezen voorwaarts met in hun kielzog de Indiers die chaotisch en slim pogen hun eigen mars route uit te zetten, maar daarbij meer moeten manouvreren in de democratie waarin ze zich begeven. Het is de kwaal van de democratie vrees ik. We hebben 10 jaar van ellende nodig voordat er voldoende draagkracht is gevonden voor noodzakelijke veranderingen.
Dat een democratische systeem uiteindelijk superieur is aan alle andere geordenende systemen, daarvan blijf ik overtuigd, maar helaas is het geen efficient systeem. Kiezers worden aangetrokken door geld en er is altijd wel iemand die opstaat om het ze te geven. Wanneer er een grote groep kiezers eenmaal aan het infuus hangt, dan zullen ze alles doen er voor te zorgen dat ze niet zullen worden afgesneden van het infuus. Zolang de koek maar groter wordt is er niets aan de hand, de extraatjes kunnen worden gesneden uit de grotere koek, maar zodra deze koek krimpt of amper groeit, dan komen de zwaktes van de democratische koek in zicht. In zoverre is Calfornia een interessante test case. Diverse gemeenten en de staat zelf worden geconfronteerd met grote tekorten. De vraag die opdoemt is natuurlijk is Arnie in staat om de problemen op te lossen, of groeien deze Arnie ook boven het hoofd?
Als ik even terug kijk in het verleden, blijken mijn voorspellingen dat China voorlopig hun positie niet gaan opgeven en Greenspan de rente verder gaat verhogen correct te zijn. China maakt geen haast, terwijl de financiele markten op verdere renteverhogingen van Greenspan rekenen. Daarnaast vertonen commodity prijzen een verrassend kracht. De olieprijs blijft significant hoger dan op basis van vraag en aanbod in de VS zou worden verwacht. Er kan niet anders geconcludeerd worden dan dat de toekomstige vraag significant hoger zal zijn dan het toekomstige aanbod. Terwijl ik slechts een beperkte hoeveelheid kennis tot mij heb genomen met betrekkingen tot de vraag aanbod verhoudingen, kan ik dus alleen maar concluderen dat er grote partijen zijn die op basis van gedetailleerde research tot de conclusie zijn gekomen dat het aanbod niet voldoende zal zijn om aan alle vraag te voldoen. En u weet wat dat betekent: snel stijgende prijzen van het onderliggende goed, in deze dus Olie. Zelf wilde ik fors in energie stappen zodra de olieprijs onder de 40 zou zijn gezakt. Maar tot mijn grote verrassing krijg ik de kans niet.
We zitten in de superbull run van de commodities. Deze gaat nog zeker 10 jaar duren, eenmalig doorbroken door een correctie in de Verenigde Staten. De vraag is natuurlijk wanneer? Zelf schat ik 2007 als het kritieke jaar, maar kijkend naar de presidientele cyclus zou je 2009 als het kritieke jaar beschouwen. Echter 2005 en 2006 zijn natuurlijk in deze cyclus ook goede kandidaten. Dat laatste maakt me eigenlijk wel voorzichtig, mede omdat Greenspan natuurlijk ook nog maar een half jaar te gaan heeft en effecten van zijn beleid pas zichtbaar worden 6 maanden later. Gezien het feit dat de 1 tot 3 % renteverhoging niet echt telt, zouden we dus aan het einde van het jaar, begin volgende jaar de werkelijke resultaten moeten gaan zien van de verkrapping. Deze stemt me niet vrolijk. Natuurlijk heeft de commodity cyclus ook een erg positieve uitwerking op de Amerikaanse economie, maar de groei die met name is gedreven door overheidsuitgaven en goedkoop geld kan waarschijnlijk niet alleen gedragen worden door de basis kapitaalgoederen sector wanneer de andere sectoren de broekriem gaan aanhalen. Dat kan een interessante ketting reactie gaan opleveren. Aangezien de Amerikaanse economie nog steeds de motor is achter de wereld economie heeft dat een onmiddellijke impact op andere landen en dan doel ik natuurlijk met name op China. Daar staat inmiddels wel een hulpmotor te pruttelen, maar die in zeker nog niet sterk genoeg om de wereldeconomie aan de praat te houden.
Dat de VS stopt met consumeren staat voor mij vast. De enige onduidelijke variabele is het monetaire beleid van de VS. Zal de FED opnieuw met renteverlagingen komen om de economische groei op peil te houden, of zal de FED door het hogere niveau van inflatie een afwachtende houding in nemen en een lage economische groei of een negatieve economische groei voor lief nemen. Gezien de historie is de meest logische conclusie dat ze de rente gewoon weer gaan verlagen. Greenspan heeft daar een patent op in ieder geval. Alleen zijn voorganger voerde een conservatief monetair beleid en die zat er ook niet erg lang. Greenspan heeft 20 jaar volgemaakt. U raadt het al Greenspan heeft de Verenigde Staten aan het infuus gekregen en is daar rijkelijk voor beloond. Mijn aanname is dat hij de toevoer gaat afsluiten, maar het is onduidelijk wat zijn opvolger zal doen. Een slimme man dat zeker die Bernanke. Maar ik kan me niet onttrekken aan het feit dat hij in het begin van zijn carriere niet zal kiezen voor een strak monetair beleid, alhoewel je het nooit weet, misschien is het een wolf. Daarnaast heb je natuurlijk een panel van economen die hem helpen. In ieder geval het blijft koffiedik kijken, maar dat de Fed opnieuw zich zal bedienen van een expansief monetair beleid om de economie op gang te houden is mijn inziens verre van zeker. Daarmee komt een wereldwijde recessie dichtbij en dalende aandelenkoersen zouden daarvan toch het gevolg moeten zijn.
De afgelopen maand was het meer van het zelfde. Het goede nieuws is dat de wereldeconomie nog steeds een robuste groei vertoond. De Europese economie kwakkelt, de Amerikaanse economie vertoont natuurlijk nog steeds een gezonde groei, maar de achterliggende trend vind ik nog steeds niet indrukwekkend. Ondertussen marcheren de Chinezen voorwaarts met in hun kielzog de Indiers die chaotisch en slim pogen hun eigen mars route uit te zetten, maar daarbij meer moeten manouvreren in de democratie waarin ze zich begeven. Het is de kwaal van de democratie vrees ik. We hebben 10 jaar van ellende nodig voordat er voldoende draagkracht is gevonden voor noodzakelijke veranderingen.
Dat een democratische systeem uiteindelijk superieur is aan alle andere geordenende systemen, daarvan blijf ik overtuigd, maar helaas is het geen efficient systeem. Kiezers worden aangetrokken door geld en er is altijd wel iemand die opstaat om het ze te geven. Wanneer er een grote groep kiezers eenmaal aan het infuus hangt, dan zullen ze alles doen er voor te zorgen dat ze niet zullen worden afgesneden van het infuus. Zolang de koek maar groter wordt is er niets aan de hand, de extraatjes kunnen worden gesneden uit de grotere koek, maar zodra deze koek krimpt of amper groeit, dan komen de zwaktes van de democratische koek in zicht. In zoverre is Calfornia een interessante test case. Diverse gemeenten en de staat zelf worden geconfronteerd met grote tekorten. De vraag die opdoemt is natuurlijk is Arnie in staat om de problemen op te lossen, of groeien deze Arnie ook boven het hoofd?
Als ik even terug kijk in het verleden, blijken mijn voorspellingen dat China voorlopig hun positie niet gaan opgeven en Greenspan de rente verder gaat verhogen correct te zijn. China maakt geen haast, terwijl de financiele markten op verdere renteverhogingen van Greenspan rekenen. Daarnaast vertonen commodity prijzen een verrassend kracht. De olieprijs blijft significant hoger dan op basis van vraag en aanbod in de VS zou worden verwacht. Er kan niet anders geconcludeerd worden dan dat de toekomstige vraag significant hoger zal zijn dan het toekomstige aanbod. Terwijl ik slechts een beperkte hoeveelheid kennis tot mij heb genomen met betrekkingen tot de vraag aanbod verhoudingen, kan ik dus alleen maar concluderen dat er grote partijen zijn die op basis van gedetailleerde research tot de conclusie zijn gekomen dat het aanbod niet voldoende zal zijn om aan alle vraag te voldoen. En u weet wat dat betekent: snel stijgende prijzen van het onderliggende goed, in deze dus Olie. Zelf wilde ik fors in energie stappen zodra de olieprijs onder de 40 zou zijn gezakt. Maar tot mijn grote verrassing krijg ik de kans niet.
We zitten in de superbull run van de commodities. Deze gaat nog zeker 10 jaar duren, eenmalig doorbroken door een correctie in de Verenigde Staten. De vraag is natuurlijk wanneer? Zelf schat ik 2007 als het kritieke jaar, maar kijkend naar de presidientele cyclus zou je 2009 als het kritieke jaar beschouwen. Echter 2005 en 2006 zijn natuurlijk in deze cyclus ook goede kandidaten. Dat laatste maakt me eigenlijk wel voorzichtig, mede omdat Greenspan natuurlijk ook nog maar een half jaar te gaan heeft en effecten van zijn beleid pas zichtbaar worden 6 maanden later. Gezien het feit dat de 1 tot 3 % renteverhoging niet echt telt, zouden we dus aan het einde van het jaar, begin volgende jaar de werkelijke resultaten moeten gaan zien van de verkrapping. Deze stemt me niet vrolijk. Natuurlijk heeft de commodity cyclus ook een erg positieve uitwerking op de Amerikaanse economie, maar de groei die met name is gedreven door overheidsuitgaven en goedkoop geld kan waarschijnlijk niet alleen gedragen worden door de basis kapitaalgoederen sector wanneer de andere sectoren de broekriem gaan aanhalen. Dat kan een interessante ketting reactie gaan opleveren. Aangezien de Amerikaanse economie nog steeds de motor is achter de wereld economie heeft dat een onmiddellijke impact op andere landen en dan doel ik natuurlijk met name op China. Daar staat inmiddels wel een hulpmotor te pruttelen, maar die in zeker nog niet sterk genoeg om de wereldeconomie aan de praat te houden.
Dat de VS stopt met consumeren staat voor mij vast. De enige onduidelijke variabele is het monetaire beleid van de VS. Zal de FED opnieuw met renteverlagingen komen om de economische groei op peil te houden, of zal de FED door het hogere niveau van inflatie een afwachtende houding in nemen en een lage economische groei of een negatieve economische groei voor lief nemen. Gezien de historie is de meest logische conclusie dat ze de rente gewoon weer gaan verlagen. Greenspan heeft daar een patent op in ieder geval. Alleen zijn voorganger voerde een conservatief monetair beleid en die zat er ook niet erg lang. Greenspan heeft 20 jaar volgemaakt. U raadt het al Greenspan heeft de Verenigde Staten aan het infuus gekregen en is daar rijkelijk voor beloond. Mijn aanname is dat hij de toevoer gaat afsluiten, maar het is onduidelijk wat zijn opvolger zal doen. Een slimme man dat zeker die Bernanke. Maar ik kan me niet onttrekken aan het feit dat hij in het begin van zijn carriere niet zal kiezen voor een strak monetair beleid, alhoewel je het nooit weet, misschien is het een wolf. Daarnaast heb je natuurlijk een panel van economen die hem helpen. In ieder geval het blijft koffiedik kijken, maar dat de Fed opnieuw zich zal bedienen van een expansief monetair beleid om de economie op gang te houden is mijn inziens verre van zeker. Daarmee komt een wereldwijde recessie dichtbij en dalende aandelenkoersen zouden daarvan toch het gevolg moeten zijn.
05 May 2005
Het is een mooie wereld.
Eigenlijk is het bijzonder om te zien hoe groot de invloed is van economische politiek op het uiteindelijke resultaat van beleggers. Dankzij de ruime monetaire politiek van Greenspan en consorten, werden de onroerend goed beleggers op hun wenken bediend. Economische groei, lagere rentes er is geen beter concept voor stijgende huizenprijzen. Natuurlijk heeft de onroerend goed bezitter in de Verenigde Staten er het meest van genoten, maar het kan niet ontkend worden dat wereldwijd de onroerend goed prijzen fors zijn gestegen dankzij door de FED georchestreerde aantrekkende wereldwijde economische groei.
Natuurlijk creert een ruim monetair beleid inflatie en het goed wat het meest schaars is, zal het meeste in prijs stijgen. Wel niet heel toevallig blijken met name grond- en brandstoffen de pan uit te zijn gerezen.
De afgelopen 9 maanden is de Amerikaanse monetaire autoriteit begonnen met het verhogen van de rente. Het bijzondere van deze monetaire verkrapping is dat de financiele markten doen alsof hun neus bloed. Mensen blijven als gekken onroerend kopen, aandelenprijzen blijven zich op een relatief hoog niveau handhaven alsof er geen einde aan de groei komt en de Amerikaanse consument weet nog steeds niet dat ze moeten gaan sparen. Eind jaren 90 gold dat u gek bent als u winst maakt, nu geld voor de Amerikaanse consument de gouden regel, u bent gek als u niet in het rood staat. Alhoewel er al stemmen op gaan dat we een einde zullen zien dat de monetaire verkrapping cyclus ben ik er niet gerust op. Greenspan gaat binnenkort met pensioen, Bush dient niet meer te worden herkozen en waarschuwingen van Greenspan worden in de wind geslagen. Als we ook nog eens rekening houden met het feit dat kern inflatie in de Verenigde Staten inmiddels boven de 3% ligt, lijkt het toch logisch dat we nog twee rondjes renteverhogingen krijgen, met de mogelijkheid op meer. Met name met het laatste wordt duidelijk geen rekening gehouden door de financiele markten. Natuurlijk komen we van een uitzonderlijk laag punt, maar vanaf nu hakken de renteverhogingen er gewoon weer in. Om maar eens een voorbeeld te geven: kopen van aandelen mbv geleend geld is inmiddels weer duur geworden voor particulieren. 5% was te harden, je had dat al bijna terug door uitbetaling van het dividend, maar inmiddels zitten we toch al op 6-7%. Hetzelfde geldt natuurlijk voor banken en hedge funds die verzot waren op kort lenen en lang uitzetten. Ooit kregen ze gratis 3%, nu is dat geslonken met 50% en is het verschil tussen de 10jaars en dagrente nogmaar 1,5%. Aangezien het herstel van de Amerikaanse economie voor een groot deel werd gedragen door de financiele sector, kan geen andere conclusie worden getrokken dan dat de winst van de Amerikaanse bedrijven weer omlaag gaat.
De eerste echte scheurtjes in het Amerikaanse verhaal zijn inmiddels zichtbaar. General Motors is niet meer instaat om winst te maken. De afgelopen jaren maakten ze dankbaar gebruik van de lage rente voor allerlei leuke aanbiedingen en financieringsopties, maar nu met een rente niveau dat weer 2% hoger ligt, begint dat toch wat duur te worden. Zoals de Oostenrijkse school altijd verkondigde, verkrijg je door een te lage rentevoet, misallocatie van investeringen en dergelijke, maar General Motors is daar een mooi voorbeeld van. Er stond een interessant artikel over General Motors in de business week en eigenlijk was er maar een conclusie mogelijk, General Motors moet als de bliksem gaan reorganiseren anders heeft het bedrijf een groot probleem. De meeste beleggers hebben de hoop al opgegeven, immers het bedrijf is minder waard dan wat GM nog in kas heeft. De eerste vulture capitalist heeft zich inmiddels gemeld en er valt natuurlijk geen andere conclusie te trekken dan dat er nog velen zullen volgen.
De Chinezen maakten afgelopen maand aanstalte om hun munt binnenkort te revalueren, hoe eerder hoe beter (zie het vorige artikel), maar de verwachtingen zijn daar omtrent nog steeds laag gespannen. Het blijft moeilijk voorstellen, het is alsof Ferrari aan de formule 1 moet mee doen zonder Michael Schumacher. De luxe positie waarin de Chinezen momenteel zitten, geef je niet graag op tenslotte. Het pluche van de driver seat is werkelijk niet te versmaden.
Al met al kan het nog alle kanten op, de belangrijkste vraag is of de FED doorgaat met de renteverhogingen en tot welk niveau dan. 50 basispunten zit waarschijnlijk nog in de koersen verwerkt, maar wanneer ze er nog eens 100 basispunten bovenop doen, ja dan is de vraag hoe de markten gaan reageren. Voorlopig blijf ik 50% belegd, al moet ik toegeven dat het erg verleidelijk is om de Chinese en Indiase stieren met meer inleg te gaan berijden. Helaas is het probleem dat ik bang ben dat het zulke dollemansritten zijn dat ik er van afgegooid word. Dat laatste maakt me voorzichtig, maar toch de stieren blaken van gezondheid, hetgeen de verleiding groot maakt.
Eigenlijk is het bijzonder om te zien hoe groot de invloed is van economische politiek op het uiteindelijke resultaat van beleggers. Dankzij de ruime monetaire politiek van Greenspan en consorten, werden de onroerend goed beleggers op hun wenken bediend. Economische groei, lagere rentes er is geen beter concept voor stijgende huizenprijzen. Natuurlijk heeft de onroerend goed bezitter in de Verenigde Staten er het meest van genoten, maar het kan niet ontkend worden dat wereldwijd de onroerend goed prijzen fors zijn gestegen dankzij door de FED georchestreerde aantrekkende wereldwijde economische groei.
Natuurlijk creert een ruim monetair beleid inflatie en het goed wat het meest schaars is, zal het meeste in prijs stijgen. Wel niet heel toevallig blijken met name grond- en brandstoffen de pan uit te zijn gerezen.
De afgelopen 9 maanden is de Amerikaanse monetaire autoriteit begonnen met het verhogen van de rente. Het bijzondere van deze monetaire verkrapping is dat de financiele markten doen alsof hun neus bloed. Mensen blijven als gekken onroerend kopen, aandelenprijzen blijven zich op een relatief hoog niveau handhaven alsof er geen einde aan de groei komt en de Amerikaanse consument weet nog steeds niet dat ze moeten gaan sparen. Eind jaren 90 gold dat u gek bent als u winst maakt, nu geld voor de Amerikaanse consument de gouden regel, u bent gek als u niet in het rood staat. Alhoewel er al stemmen op gaan dat we een einde zullen zien dat de monetaire verkrapping cyclus ben ik er niet gerust op. Greenspan gaat binnenkort met pensioen, Bush dient niet meer te worden herkozen en waarschuwingen van Greenspan worden in de wind geslagen. Als we ook nog eens rekening houden met het feit dat kern inflatie in de Verenigde Staten inmiddels boven de 3% ligt, lijkt het toch logisch dat we nog twee rondjes renteverhogingen krijgen, met de mogelijkheid op meer. Met name met het laatste wordt duidelijk geen rekening gehouden door de financiele markten. Natuurlijk komen we van een uitzonderlijk laag punt, maar vanaf nu hakken de renteverhogingen er gewoon weer in. Om maar eens een voorbeeld te geven: kopen van aandelen mbv geleend geld is inmiddels weer duur geworden voor particulieren. 5% was te harden, je had dat al bijna terug door uitbetaling van het dividend, maar inmiddels zitten we toch al op 6-7%. Hetzelfde geldt natuurlijk voor banken en hedge funds die verzot waren op kort lenen en lang uitzetten. Ooit kregen ze gratis 3%, nu is dat geslonken met 50% en is het verschil tussen de 10jaars en dagrente nogmaar 1,5%. Aangezien het herstel van de Amerikaanse economie voor een groot deel werd gedragen door de financiele sector, kan geen andere conclusie worden getrokken dan dat de winst van de Amerikaanse bedrijven weer omlaag gaat.
De eerste echte scheurtjes in het Amerikaanse verhaal zijn inmiddels zichtbaar. General Motors is niet meer instaat om winst te maken. De afgelopen jaren maakten ze dankbaar gebruik van de lage rente voor allerlei leuke aanbiedingen en financieringsopties, maar nu met een rente niveau dat weer 2% hoger ligt, begint dat toch wat duur te worden. Zoals de Oostenrijkse school altijd verkondigde, verkrijg je door een te lage rentevoet, misallocatie van investeringen en dergelijke, maar General Motors is daar een mooi voorbeeld van. Er stond een interessant artikel over General Motors in de business week en eigenlijk was er maar een conclusie mogelijk, General Motors moet als de bliksem gaan reorganiseren anders heeft het bedrijf een groot probleem. De meeste beleggers hebben de hoop al opgegeven, immers het bedrijf is minder waard dan wat GM nog in kas heeft. De eerste vulture capitalist heeft zich inmiddels gemeld en er valt natuurlijk geen andere conclusie te trekken dan dat er nog velen zullen volgen.
De Chinezen maakten afgelopen maand aanstalte om hun munt binnenkort te revalueren, hoe eerder hoe beter (zie het vorige artikel), maar de verwachtingen zijn daar omtrent nog steeds laag gespannen. Het blijft moeilijk voorstellen, het is alsof Ferrari aan de formule 1 moet mee doen zonder Michael Schumacher. De luxe positie waarin de Chinezen momenteel zitten, geef je niet graag op tenslotte. Het pluche van de driver seat is werkelijk niet te versmaden.
Al met al kan het nog alle kanten op, de belangrijkste vraag is of de FED doorgaat met de renteverhogingen en tot welk niveau dan. 50 basispunten zit waarschijnlijk nog in de koersen verwerkt, maar wanneer ze er nog eens 100 basispunten bovenop doen, ja dan is de vraag hoe de markten gaan reageren. Voorlopig blijf ik 50% belegd, al moet ik toegeven dat het erg verleidelijk is om de Chinese en Indiase stieren met meer inleg te gaan berijden. Helaas is het probleem dat ik bang ben dat het zulke dollemansritten zijn dat ik er van afgegooid word. Dat laatste maakt me voorzichtig, maar toch de stieren blaken van gezondheid, hetgeen de verleiding groot maakt.
Subscribe to:
Posts (Atom)